Chór i Orkiestra Kameralna „Nicolaus” z Kraczkowej odwiedzili w niedzielę 3 stycznia br. parafię pw. św. Józefa w Łańcucie-Podzwierzyńcu, by dostarczyć zgromadzonym w kościele słuchaczom wielu niezapomnianych wrażeń.

Chórzyści ustawili się na stopniach ołtarza, a soliści Izabela Magoń, Dawid Krzysztoń i Artur Nycz podchodzili w stronę żłóbka. Pod batutą Zdzisława Magonia zaprezentowali osiemnaście kolęd. Dyrygent miał nie lada zadanie do wykonania, ponieważ przy części utworów dyrygował i orkiestrą, i chórem, i słuchaczami, którzy nad wyraz chętnie włączali się do wspólnego kolędowania. A dla tych, którzy czas spędzony wspólnie chcieliby przedłużyć, była możliwość zakupu wydanej w grudniu płyty z kolędami.

BK

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Lech Kaczyński przyznał Adamowi Krzysztoniowi  Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.

W uzasadnieniu przyznania tak wysokiego odznaczenia państwowego zostało podkreślone nie tylko ostatnie 11 lat pracy Adama Krzysztonia w samorządzie powiatowym jako Starosty Łańcuckiego i wcześniejsza praca w Zarządzie Regionu Rzeszowskiego NSZZ „Solidarność”, ale też młodzieńcza działalność w opozycyjnej solidarności od samego początku jej powstania. Roznoszenie ulotek, udział w zebraniach, manifestacjach itp. wszystko skrupulatnie zostało udokumentowane przez ówczesnych funkcjonariuszy SB, którzy przyczynili się w okresie stanu wojennego do wcielenia obecnego starosty do jednostki wojskowej w Czerwonym Borze. Represji komunistycznego aparatu uzbierało się na tyle, że Instytut Pamięci Narodowej przyznał 48-letniemu Adamowi Krzysztoniowi status pokrzywdzonego, zaś Prezydent RP, jako wyraz uznania dla wielu jego, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Odznaczenie zostało wręczone przez upoważnionego posła Kazimierza Gołojucha w czasie uroczystej sesji Rady Powiatu 29 grudnia 2009 r.

Robert Kochman

Wiele rodzin z Łańcuta niedzielne popołudnie 20 grudnia 2009 r. spędziło w sali widowiskowej MDK na koncercie dobroczynnym na rzecz Fundacji Pomocy Młodzieży im. Jana Pawła II „Wzrastanie”.

„Wzrastanie” prowadzi w Łańcucie Klub i Świetlicę dla dzieci i młodzieży. Tradycyjnie w grudniu organizowany jest koncert, którego celem jest wspieranie tej działalności. W czasie kiermaszu w przerwie koncertu wszyscy chętni mogli więc zakupić ozdoby choinkowe a nawet szopki, wykonane przez podopiecznych. W tle prezentowana była wystawa prac przygotowanych przez uczniów i ich rodziców. Wszystkie ozdoby świąteczne były wykonane ręcznie i bardzo oryginalne. Rozprowadzane były też cegiełki. Dużą frajdą dla dzieci była możliwość udziału w loterii fantowej, w której każdy los wygrywał.

Na scenie w tym roku wystąpiła Sanocka Grupa Wokalna „SOUL”, Kwartet Smyczkowy „ANIMATO”, recytatorzy z Publicznego Gimnazjum nr 1 w Łańcucie, Zespół Taneczny „ISKIERKA” ze Szkoły Podstawowej  nr 3 w Łańcucie, Zespół Tańca Estradowego „EKROL” z MDK i Publicznego Gimnazjum nr 1 w Łańcucie.

Koncert zorganizował Ekrol wspólnie z MDK.

Bernadetta Kochman

W tym roku przeprowadzony został konkurs na najsmaczniejsze gołąbki wigilijne. Do rywalizacji zgłoszonych zostało 14 rodzajów gołąbków. Wśród nich były te z ryżem, kaszą jaglaną, jęczmienną, zapiekane, podsmarzane, z różnymi sosami i oczywiście bez mięsa. Każdego z gołąbków kosztowała trzyosobowa komisja.

Wśród tak licznych potraw dominowały gołąbki, ale każde z kół oprócz tego częstowało jeszcze kilkoma innymi potrawami przygotowanymi w sposób jaki charakterystyczny jest w danej miejscowości. Skosztować można było kilku rodzajów kapusty z grochem, wielu rodzajów pierogów, kaszy, klusek z makiem, ryb i świątecznych ciast.

Osiem Kół Gospodyń zaprezentowało w sumie 68 wigilijnych potraw. Prezentacje charakteryzowała różnorodność potraw nawiązująca do tradycji oraz wystrój stołów, autentyczność ozdób i oryginalność podania. Za te elementy koła usłyszały szczególne słowa uznania ze strony komisji oceniającej. Wśród kosztujących wigilijnych potraw byli zaproszeni goście, przedstawiciele samorządu lokalnego, organizacji rolniczych i kół gospodyń wiejskich.

Najsmaczniejszymi gołąbkami wigilijnymi ogłoszone zostały te przygotowane przez KGW z Woli Małej i Żołyni Kopanie.

Mirosław Mac

Czy może być coś piękniejszego niż wspólne śpiewanie kolęd? Do takiego właśnie budowania świątecznej atmosfery zaprosiły wszystkich uczestników ostatniej w 2009 r. grudniowej sesji Rady Powiatu Łańcuckiego dzieci uczęszczające na zajęcia organizowane przez Powiatowy Zespół Ognisk Pracy Pozaszkolnej.

Bardzo podobały się kolędy w wykonaniu ludowego zespołu wokalnego „Czerwone Korale”, prowadzonego przez nauczycielkę PZOPP Agnieszkę Tomaszek. Tym razem z „Czerwonymi Koralami” wystąpiła gościnnie Paulina Wojtyna wprawiając obecnych w zachwyt grą na cymbałach.

Przyzwyczailiśmy się, że na cymbałach grają przeważnie mężczyźni w ludowych zespołach, a tu taka niespodzianka! Paulina uczy się dopiero w piątej klasie Szkoły Podstawowej Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Białobrzegach. Jest niedawno odkrytym talentem, a już brała udział w przeglądzie cymbalistów w Rzeszowie, skąd przywiozła wyróżnienie. Grę na cymbałach ćwiczy pod okiem swojego dziadka Władysława Wojtyny, znanego i cenionego cymbalisty, który specjalnie dla swojej wnuczki wykonał ten instrument.

RK

Czy Narodowy Fundusz Zdrowia oraz Minister Zdrowia zamierzają doprowadzić do katastrofy szpitale z publicznej służby zdrowia? Od dwóch lat wprowadzono skrajnie niekorzystny system dzielenia środków finansowych przeznaczanych na świadczenia medyczne. System ten już doprowadził do zadłużenia wszystkich podkarpackich szpitali z publicznej służby zdrowia. Wszystkiego też nie można usprawiedliwiać hasłem „mamy kryzys”.

Konwent Powiatów Województwa Podkarpackiego zaniepokojony zaistniałą sytuacją zaprosił na swoje posiedzenie 4 stycznia 2010 r. do Rzeszowa Minister Zdrowia oraz centralne władze NFZ z Warszawy, ale nie przyjechali. Nie było więc innego wyjścia, jak tylko szybko udać się do Warszawy, dotrzeć do Sejmu, Ministerstwa Zdrowia i NFZ.

Przewodniczący Konwentu Starosta Łańcucki Adam Krzysztoń wraz z Robertem Godkiem Starostą Strzyżowskim Członkiem Zarządu Związku Powiatów Polskich, Bernardem Waśko Dyrektorem Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Rzeszowie, Krzysztofem Przyśliwskim Prezesem Zarządu „Centrum Medycznego w Łańcucie” Sp. z o.o. prowadzili w dniach 6 i 7 stycznia br. w Warszawie rozmowy z Ministerstwem Zdrowia i NFZ.

W pierwszym dniu przedstawili problemy podkarpackiej służby zdrowia na posiedzeniu Sejmowej Komisji Zdrowia, która zapoznawała się z informacją o procesie podpisywania umów pomiędzy NFZ i szpitalami oraz wysokości tych kontraktów na 2010 r. W drugim dniu negocjowali szczegóły porozumienia z Wiceministrem Zdrowia Jakubem Szulcem oraz pracownikami Ministerstwa Zdrowia.

Zdaniem Bernarda Waśko, dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Rzeszowie, powodem obecnych problemów w podkarpackiej ochronie zdrowia nie jest trudna sytuacja finansowa NFZ, a jedynie niewłaściwa dystrybucja środków finansowych prowadzona przez NFZ. W sytuacji kryzysu centrala NFZ nadal kreuje wysokie zyski, tworzy nadmierne rezerwy, zamiast przeznaczać wolne środki na świadczenia zdrowotne. W wypowiedzi z 5.01.2010 r. opublikowanej w „Rzeczpospolitej” stwierdza on, że należałoby stworzyć na okres przejściowy najbliższych dwóch lat specjalny programu do podziału środków z NFZ dla województw tzw. ściany wschodniej.

Dla Podkarpacia rozpoczął się trzeci rok, od kiedy dostaje coraz mniej pieniędzy na leczenie, a są województwa w Polsce, które nie są w stanie wydać tego, co dostają. Dyrektor rzeszowskiego szpitala podaje przykłady kwot przeznaczonych na leczenie jednego mieszkańca. Na Mazowszu jest to 1610 zł, średnia w kraju 1410 zł, a na Podkarpaciu zaledwie 1230 zł na jednego statystycznego mieszkańca. To nic, że w Podkarpackim jest wzorcowa sytuacja pod względem liczby łóżek oraz osób hospitalizowanych, jednak zaproponowane przez NFZ kontrakty na 2010 r. są poważnie zaniżone, w szczególności wydatki na opiekę długoterminową zmniejszono w stosunku do ubiegłego roku o 30 proc., na rehabilitację i leczenie psychiatryczne średnio o 20 proc.

Dyrektorzy i samorządowcy przypominają, że NFZ winien jest podkarpackim szpitalom dodatkowo około 160 mln zł za świadczenia wykonane ponad limity określone w umowach z lat 2008 i 2009. Pieniądze te są dochodzone na drodze sądowej. Tymczasem mazowiecki oddział Funduszu oddał 400 mln zł z powodu niezrealizowanych kontraktów z 2008 r., podobną kwotę będzie zmuszony oddać za 2009 r.! Ciekawe, gdzie one trafią?

Dlatego dyrektorzy podkarpackich szpitali oraz samorządowcy z Konwentu Powiatów Województwa Podkarpackiego pod przewodnictwem starosty łańcuckiego Adama Krzysztonia, postanowili 4 stycznia 2010 r. w Rzeszowie, zwrócić się do Minister Zdrowia, Premiera Rządu, Prezydenta RP oraz NFZ ze stanowczą petycją – apelem.

Rober Kochman

Ciąg dalszy w styczniowym numerze Gazety Łańcuckiej

- Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał wyrok zakazujący wieszania krzyży we Włoszech, u nas również słyszy się o atakach na krzyż, mimo że jesteśmy krajem katolickim. Wczoraj przeczytałam o Sejmiku Województwa Podkarpackiego, który uchwalił rezolucję broniącą krzyża i dlatego właśnie złożyłam ten wniosek. Uważam, że jest to wniosek, który powinien każdy samorząd wystosować do władz, żeby ochrona naszej godności i naszej wiary była w pełni respektowana – wyjaśniała radna Trojnar.

W tekście uchwały czytamy:

W związku z bezprecedensowym wyrokiem z 3 listopada 2009 r. Europejskiego Trybunału Praw Człowieka orzekającym, iż krzyż wiszący w klasie szkolnej narusza prawa rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami oraz wolność religijną uczniów, wyrażamy swoje zadziwienie i głębokie oburzenie wobec podjętych działań zmierzających do zanegowania obecności Krzyża w miejscach publicznych. Stajemy jednomyślnie w obronie tego znaku naszej wiary, kultury i tradycji. Wzywamy rodaków i ludzi dobrej woli oraz wszystkie instytucje do poszanowania Krzyża jako symbolu cywilizacji europejskiej i zapewnienia należnego mu miejsca w życiu społecznym.

Pragniemy pozostać wierni nauce Sługi Bożego Jana Pawła II, który w czasie pielgrzymki do Ojczyzny 6 czerwca 1997 r. w Zakopanem wzywał swoich rodaków tymi słowami: „Brońcie krzyża, nie pozwólcie, aby Imię Boże było obrażane w waszych sercach, w życiu społecznym czy rodzinnym. Dziękujmy Bożej Opatrzności za to, że krzyż powrócił do szkół, urzędów publicznych, szpitali. Niech on tam pozostanie! Niech przypomina o naszej chrześcijańskiej godności i narodowej tożsamości, o tym, kim jesteśmy i dokąd zmierzamy, i gdzie są nasze korzenie”.

Obrona Krzyża to zadanie dla nas wszystkich. Uważamy, że prawa niewierzącej mniejszości powinny być łączone z obowiązkiem respektowania praw większości ludzi wierzących. Nie wolno ranić uczuć osób, dla których Krzyż jest symbolem największych wartości. Trzeba uszanować ich prawo do publicznego wyrażania swych przekonań religijnych.

Budując jedność Unii Europejskiej, nie możemy odcinać się od jej korzeni i od tego, co ją ukształtowało i stanowiło jej tożsamość. Krzyż jest tej spójności najważniejszym wyrazem.

Wnosimy, aby Unia Europejska uznała Krzyż za jeden z oficjalnych swych symboli i zapewniła mu ochronę prawną.

Mirosław Mac

Czy w twoim domu jest azbest? Czy wiesz czym grozi jego wdychanie? Takie pytania w ostatnich tygodniach usłyszeli mieszkańcy Łańcuta, Rzeszowa, Markowej, Husowa, Wysokiej, Albigowej i Gaci z ust grupy uczniów I Liceum Profilowanego w Łańcucie, którzy pod kierunkiem nauczycielki biologii Małgorzaty Hubali postanowili rozprawić się z azbestem w najbliższym otoczeniu.

 Przygotowali ulotki, które rozdawali mieszkańcom. Odwiedzili urzędy gmin. Przygotowali i rozklejali plakaty. Dla studentów Wyższej Szkoły Inżynieryjno-Ekonomicznej w Miłocinie poprowadzili wykład na temat szkodliwości azbestu. Bo gdyby się uważnie rozejrzeć, to można zobaczyć, że azbest zalega niemal wszędzie. Jest w materiałach budowlanych, izolacyjnych, znalazł zastosowanie w przemyśle tekstylnym. Choć na negatywne efekty jego oddziaływania na ludzi trzeba zwykle czekać wiele lat, jest pewne, że jest przyczyną pylicy azbestowej, raka płuc i międzybłoniaka.

Udział w tak szeroko zakrojonej akcji był dla uczniów ważnym doświadczeniem. Beata Inglot podkreśla: - Dzięki temu konkursowi dowiedziałam się więcej o zagrożeniach związanych z azbestem. Wcześniej nie zdawałam sobie z tego sprawy. A przecież w dalszym ciągu znajduje się on w naszym otoczeniu. Jest w materiałach budowlanych – w pokryciach dachowych, rurach, płytach elewacyjnych, a nawet na szkolnych boiskach.

            Paweł Jurczak dodaje: - Przykro, że jedynym dotychczas stosowanym sposobem usuwania azbestu z naszego najbliższego otoczenia jest jego składowanie w wyznaczonym miejscu. Większość ludzi nie zdaje sobie sprawy z istniejącego zagrożenia. Dobrze, że został wycofany i obecnie kupowane materiały budowlane już go nie zawierają.

Natalia Michno podkreśla jeszcze inny aspekt: - Biorąc udział w konkursie i szukając materiałów o szkodliwości azbestu dowiedziałam się, że nie jest dobrze, ale też nie jesteśmy bez szans. Osoby chcące usunąć azbest na przykład z dachu własnego domu mogą ubiegać się o dofinansowanie w swoich urzędach gminy. Należy napisać wniosek, złożyć go w gminie i czekać na rozpatrzenie. Gminy mają też obowiązek udzielania informacji swoim mieszkańcom. Chcemy o tym powiedzieć innym.

Podejmowane przez uczniów działania zostały zgłoszone do konkursu „Usuwamy azbest”, organizowanego przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Czekamy na wyniki.

Magdalena Bem, Jolanta Rut

 We wtorek 8 grudnia Transsystem podpisał umowę z firmą Polimex – Mostostal.  Realizacja projektu potrwa 12 miesięcy. Transsystem zrealizuje część  zadania obejmującego transport węgla  mostem przenośnikowym, czyli odstawę urobku ze stefanowskiego szybu do Zakładu Przeróbki Mechanicznej Węgla w Polu Bogdanka.  

Zakres kontraktu obejmuje dostawę urządzeń technologicznych, które składają się na cały ciąg  technologiczny służący  do transportu ,wstępnej przeróbce i  selekcji  urobku.

Wydajność linii jest liczona na 1.800 ton / godzinę. Całość estakady, którą transportowany będzie węgiel z Pola Stefanów do Bogdanki będzie mieć 3,5 km długości. Część instalacji będzie  zamontowana w akumulacyjnych zbiornikach węgla  o konstrukcji stalowo/żelbetowej służącej do magazynowania nadwyżek wydobycia węgla. Ukończenie robót związanych z polem Stefanów zaowocuje zwiększeniem wydobycia Bogdanki z obecnego poziomu ok. 5.6 mln ton węgla do 7,4 mln ton w 2011 r. i docelowo 11,1 mln ton w 2014 roku, a więc podwojenia produkcji.

- To pierwszy kontrakt Transsystemu dla branży górniczej- mówi Stanisław Sroka, prezes firmy. – Dywersyfikacja to element naszej strategii, która opiera się na innowacyjnych rozwiązaniach dla innych branż poza motoryzacyjną, która do niedawna dominowała w portfelu zamówień. Nowe branże, dla których dostarczamy nasze systemy to energetyka, lotnictwo, turystyka i transport osób.

Marta Maciołek

W dniu 7 grudnia 2009 r. Rada Powiatu Łańcuckiego podjęła uchwałę popierającą uchwałę Sejmiku Województwa Podkarpackiego w sprawie ogłoszenia obszaru Województwa Podkarpackiego strefą wolną od upraw organizmów roślinnych zmodyfikowanych genetycznie (GMO).

            Poparcie to odbyło się na prośbę Koalicji „Polska Wolna od GMO”.

Sejmik Województwa uchwalając Strategię Rozwoju Województwa Podkarpackiego gwarantował rolnikom możliwość rozwoju ekologicznych gospodarstw oraz możliwość prowadzenia agroturystyki.

            Podkarpacie, w tym również powiat łańcucki, jest województwem wiodącym pod względem ilości gospodarstw ekologicznych. Już ponad 2 tysiące takich gospodarstw powstało na Podkarpaciu w ostatnich latach. Nie bez przyczyny zresztą organizowane są w Rzeszowie międzynarodowe targi żywności ekologicznej. Liczba tych gospodarstw stale wzrasta i popyt na żywność ekologiczną i tradycyjną cieszy się coraz większym powodzeniem, u nas i za granicą. Rynek tej żywności stale się powiększa.

            Formalne dopuszczenia na rynek polski nasion zmodyfikowanych genetycznie stanowi zagrożenie dla zdrowia ludzi i środowiska, a przede wszystkim dla integralności upraw ekologicznych i tradycyjnych.

            W uwarunkowaniach Podkarpacia praktycznie nie jest możliwa koegzystencja, sąsiadowanie, współistnienie „ekologii” z genetyką, ze względu na duże rozdrobnienie i kontaminacje przez krzyżowe zapylanie roślin GM i wolnych od GMO.

            Poparcie dla stanowiska Sejmiku nabiera teraz kluczowego znaczenia, ponieważ nowa propozycja ustawy o GMO zawiera zapisy zrzucające odpowiedzialność za tworzenie stref wolnych od GMO na rolników, którzy nie zawsze posiadają odpowiednią wiedzę na ten temat, pomijając już proponowane kary 3 tys. zł, które zwolennicy GMO chętnie zapłacą, aby tylko pozbawić polskich rolników możliwości produkcji wysokiej jakości żywności i zawładnąć naszym rynkiem.

            Nie potwierdzają się w praktyce założenia, że plony roślin GM będą znacznie wyższe. Kilkuletnie badania (Uniwersytet Kansas) potwierdziły, że plony upraw konwencjonalnych są o 10% wyższe niż plony GM. Te badania są zgodne z opiniami farmerów, którzy skarżą się, że płacą duże pieniądze korporacjom za nasiona a uzyskują niższe plony. Upada więc mit, że rośliny GM zapobiegną głodowi na świecie.

            Badania Austriackiej Agencji ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa potwierdzają, że zmodyfikowana genetycznie kukurydza poważnie wpływa na zdrowie reprodukcyjne gryzoni. Włoski Narodowy Instytut Badań nad żywnością potwierdził zaburzenia w systemie odpornościowym badanych okazów.

            Amerykańska Akademia Medyczna stwierdza, że żywność GM stanowi poważne zagrożenia dla zdrowia związane z toksycznością, alergiami, systemem immunologicznym i rozrodczym oraz ze zdrowiem metabolicznym, fizjologicznym i genetycznym.

            W Unii Europejskiej jest silny opór przeciw GMO. Około 80% mieszkańców nie chce GMO. Austria, Węgry, Włochy Grecja, Francja, Walia wprowadziły zakazy na uprawy GMO.

Na pytania dlaczego Rząd RP nie korzysta z ich doświadczeń, nikt nie chce udzielić odpowiedzi. Takie stanowisko świadczy, że elity rządzące wolą wspierać ponadnarodowe korporacje, które chcą kontrolować produkcję żywności na świecie, niż interesy Polaków, a to nie ma nic wspólnego z wolnością, ochroną środowiska i dbałością o nasze zdrowie, czy też rozwiązywaniem problemu głodu na świecie.

            Już po raz kolejny 16 grudnia 2009 r. Kazimierz Gołojuch – Poseł na Sejm RP pytał w Sejmie ministra rolnictwa: „Jakie działania przewiduje ministerstwo rolnictwa, aby promować dobrą, polską, ekologiczną żywność? Jakie środki przewidziane są na ten cel? Jak wiemy, w Unii Europejskiej jest wolny przepływ towarów i usług. Między innymi na nasz rynek są dostarczane produkty, które zawierają organizmy genetycznie modyfikowane. Chciałbym tutaj zaapelować do rządu, do ministerstwa rolnictwa, do pana ministra o to, żeby te produkty, które zawierają GMO, były znakowane. Jak wiemy, produkty ekologiczne są znakowane. Chodzi o to, żeby nasi konsumenci wiedzieli, jakie produkty spożywają.”

            Koalicja „Polska Wolna od GMO” reprezentująca około 360 podmiotów uważa, że zachowanie przez Polskę statusu kraju wolnego od GMO urasta do rangi „racji stanu”. Nie można ignorować naukowych dowodów na istotną szkodliwość GMO oraz pomijać ostrego sprzeciwu polskiej opinii publicznej.

Edward Krauz

Naczelnik Wydziału Środowiska i Rolnictwa